EP 4: อาวุธพิชิตมะเร็ง: พลังของทีมสหสาขาวิชาชีพ (MDT)

เมื่อทราบผลการวินิจฉัยที่แน่ชัดแล้ว คำถามต่อไปที่ผู้ป่วยมักสงสัยคือ “แล้วใครจะเป็นหมอเจ้าของไข้ของฉัน?” หรือ “ฉันต้องรักษากับหมอผ่าตัด หมอให้ยา หรือหมอฉายแสง?”

ในอดีต การรักษามะเร็งอาจขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของแพทย์เพียงท่านเดียว แต่ในปัจจุบันที่ความรู้ทางการแพทย์และนวัตกรรมก้าวหน้าไปอย่างรวดเร็ว ไม่มีแพทย์คนใดที่เก่งที่สุดในทุกๆ ด้านเพียงลำพัง การรักษามะเร็งที่ได้มาตรฐานสากลในยุคนี้ จึงขับเคลื่อนด้วยสิ่งที่เรียกว่า “ทีมสหสาขาวิชาชีพ” หรือ MDT (Multidisciplinary Team)

MDT คือใคร? ขุนพลผู้ร่วมรบในสมรภูมินี้

ลองจินตนาการว่าร่างกายของคุณคือสมรภูมิรบ และมะเร็งคือข้าศึกที่ซับซ้อน การจะเอาชนะได้ต้องอาศัยกลยุทธ์จากแม่ทัพหลายฝ่ายที่เชี่ยวชาญอาวุธคนละประเภท ทีม MDT ของศูนย์ความเป็นเลิศทางด้านโรคมะเร็ง โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า ประกอบด้วย:

• ศัลยแพทย์โรคมะเร็ง (Surgical Oncologist): เปรียบเสมือนหน่วยทะลวงฟัน เชี่ยวชาญการใช้มีดผ่าตัดเพื่อนำก้อนมะเร็งออกจากร่างกายอย่างแม่นยำและปลอดภัยที่สุด
• อายุรแพทย์โรคมะเร็ง (Medical Oncologist): นักวางกลยุทธ์ระดับเซลล์ ผู้เชี่ยวชาญการใช้อาวุธที่เข้าสู่กระแสเลือด ไม่ว่าจะเป็น ยาเคมีบำบัด (Chemotherapy), ยามุ่งเป้า (Targeted Therapy) หรือ ภูมิคุ้มกันบำบัด (Immunotherapy)
• รังสีแพทย์รักษา (Radiation Oncologist): หน่วยซุ่มยิงระยะไกล เชี่ยวชาญการใช้รังสีพลังงานสูงฉายทำลายเซลล์มะเร็งเฉพาะจุด โดยให้เนื้อเยื่อปกติน้อยที่สุด
• พยาธิแพทย์และรังสีแพทย์วินิจฉัย (Pathologist & Radiologist): หน่วยข่าวกรอง ผู้ถอดรหัสชิ้นเนื้อและอ่านแผนที่จากภาพสแกน (CT/MRI/PET Scan) เพื่อบอกพิกัดและจุดอ่อนของมะเร็ง
• แพทย์ดูแลประคับประคอง (Palliative Care Specialist): ทีมคุ้มกันและฟื้นฟู ดูแลจัดการความปวด บรรเทาผลข้างเคียง และดูแลจิตใจ เพื่อให้ผู้ป่วยมี Excellent Palliative and Supportive Care ตั้งแต่วันแรกที่เริ่มรักษา
• พยาบาลเฉพาะทางโรคมะเร็ง เภสัชกร และนักโภชนาการ: แนวหน้าผู้ให้การดูแลอย่างใกล้ชิด จัดเตรียมยาอย่างปลอดภัย และดูแลให้ร่างกายผู้ป่วยแข็งแรงพร้อมรับการรักษา

Tumor Board: เมื่อแพทย์มารวมตัวกันเพื่อ “คุณ”

ความมหัศจรรย์ของทีม MDT ไม่ได้อยู่ที่การมีหมอเก่งๆ หลายคนมารวมตัวกัน แต่คือ “กระบวนการทำงานร่วมกัน” ที่เรียกว่า Tumor Board หรือการประชุมวางแผนการรักษาโรคมะเร็ง

ในการประชุมนี้ ข้อมูลของคุณ (โดยปิดบังข้อมูลส่วนตัวเพื่อจริยธรรมทางการแพทย์) จะถูกนำขึ้นจอใหญ่ แพทย์ทุกสาขาจะร่วมกันวิเคราะห์ ถกเถียง และหาข้อสรุปว่า “แผนการรักษาแบบไหน ที่เหมาะสมและเกิดประโยชน์สูงสุดสำหรับผู้ป่วยรายนี้โดยเฉพาะ (Personalized Medicine)”

ตัวอย่างเช่น แทนที่ศัลยแพทย์จะรีบผ่าตัดทันที ทีมอาจลงมติให้ “อายุรแพทย์ให้ยามุ่งเป้าเพื่อลดขนาดก้อนมะเร็งลงก่อน 3 เดือน จากนั้นจึงส่งต่อให้ศัลยแพทย์ผ่าตัดแบบแผลเล็ก เพื่อให้ผู้ป่วยไม่ต้องสูญเสียอวัยวะสำคัญ” เป็นต้น การตัดสินใจร่วมกันนี้ช่วยอุดช่องโหว่และลดอคติของการรักษาโดยแพทย์เพียงคนเดียว

เมื่อแผนการรบถูกกำหนดไว้ชัดเจนแล้ว ก้าวต่อไปคือการเตรียมร่างกายและจิตใจให้พร้อมรับมือกับอาวุธเหล่านั้น ในบทความหน้า เราจะมาพูดคุยถึงวิธี “เตรียมกายและใจให้พร้อม: ก่อนเริ่มรับยาเข็มแรก” กันครับ